Het is bijna niet voor te stellen in een land vol (keuze)vrijheid en ‘zelfredzaamheid’, maar de nieuwe donorwet is er doorheen. Vanaf de zomer van 2020 staat iedere Nederlander automatisch geregistreerd als orgaandonor, ténzij hier bezwaar tegen is gemaakt. Het is de wereld op zijn kop.

De aanleiding is helder. Jaarlijks overlijden er in ons land zo’n 140 personen die tevergeefs wachten op een orgaan en elk van deze sterfgevallen is er natuurlijk één te veel. Deze situatie is er echter niet zomaar. Dat meer dan de helft van de Nederlandse bevolking van 12 jaar of ouder niet geregistreerd staat in het Donorregister, is niet omdat al deze mensen daar te lui voor zijn. Velen wíllen het niet of wéten het (nog) niet. Het is namelijk geen beslissing die je zomaar even maakt. De dood en alles wat daarbij komt kijken is iets wat we voor ons uit schuiven, en dat is ons grootste (mensen)recht.

Bij twijfel niet inhalen, heb ik altijd geleerd. Nu gebeurt echter het omgekeerde. Als ik om wat voor reden dan ook niks aangeef, wordt er voor mij beslist dat ik donor ben. Automatisch, als een ondertekende brief van de Belastingdienst. Het is een perverse, grensoverschrijdende inmenging van de overheid bij deze delicate, hoogstpersoonlijke afweging. Noord-Koreaanse toestanden die ons – letterlijk – in het diepst van ons wezen raken.

De bedoelingen zijn ongetwijfeld goed, maar dat is geen excuus. Mijn lichaam is geen publiek bezit en wat mij betreft werkt de nieuwe donorwet dan ook averechts. Ook ik wist nog niet welke keuze ik moest maken, maar deze wetswijziging roept zo’n weerzin bij me op dat ik er nu wel zeker van ben dat ik geen donor wil zijn en dat ik ook niet snel meer van gedachten zal veranderen. Vele anderen zullen daar net zo over denken. Pia Dijkstra, het D66-Kamerlid dat het omstreden initiatiefvoorstel indiende, bereikt daarmee het tegenovergestelde van wat ze voor ogen had.

Om haar voorstel door de Eerste Kamer te krijgen, maakte Dijkstra een concessie. Nabestaanden zullen altijd het laatste woord hebben, schreef ze in een brief aan de senaat. Gelukkig, maar dit betekent wel dat er direct na iemands (plotselinge) overlijden pijnlijke dialogen gevoerd moeten worden. Ongepaste en dikwijls onpraktische gesprekken waar nabestaanden, die vaak in een shock verkeren, helemaal nog niet klaar voor zijn. De kans dat er op zo’n emotioneel moment foute, onomkeerbare beslissingen worden gemaakt, is aanzienlijk. Daar zit niemand op te wachten; ook niet diegenen die een orgaan nodig hebben.

Een grootschalige campagne had mijns inziens meer zoden aan de dijk gezet. Op die manier hadden mensen hun eígen, weloverwogen keuze kunnen maken over hun meest waardevolle bezit. En diegenen die dat niet deden, zouden daar alle recht toe hebben. Niet kiezen is immers ook een keuze, een liberaal grondrecht.

Het donorschap was een schitterende gift, maar is helaas verworden tot een verkapte plicht.

Dit wil ik delen!

AUTEUR

Sven Poels (1988) is journalist en tekstschrijver. Hij studeerde af in de Cultuur- en Wetenschapsstudies aan de Universiteit Maastricht en werkt als freelance verslaggever voor Dagblad De Limburger. Daarnaast publiceert hij geregeld voor Peel & Maas en Asbestslachtoffers Vereniging Nederland. Zijn specialisaties zijn sport, cultuur, politiek en maatschappelijke thema's.

1 reactie

  1. Dank voor je heldere stuk, Sven. Ik snap je verbolgenheid en je aversie tegen deze wet. Ik deel zelfs een aantal van je argumenten.
    Toch een paar kanttekeningen.

    De veronderstelde noodzaak van deze wet is inderdaad ’t antwoord op onze luiheid. Ze verdient geen schoonheidsprijs.
    Een campagne waarin wij als onderdanen, bij leven, voor de ‘ja’ of ‘nee’-keuze zouden worden gesteld, zou mijn voorkeur hebben gehad. Elke meerderjarige Nederlander krijgt per post de keuze voorgelegd. Twijfelaars kunnen dan voorlopig gewoon voor ‘nee’ opteren. En onze luiheid zou zijn gepasseerd.

    Maar nu is er deze levensreddende wet. En – in tegenstelling tot “Noord-Koreaanse toestanden” – kun je tegen deze wet wel gewoon ‘nee’ zeggen. Dat vraagt om die éne handeling, die wij door onze luiheid nalieten.

    Dat jij nu geen donor meer wilt zijn voelt als wraak op de procedure, terwijl je daarmee slechts de slachtoffers treft. En ja, ook voor die stap voel ik begrip.

    Maar door jezelf actief als donor in- of uit- te schrijven, neem je het initiatief weer terug in eigen hand. En is er van geen enkele plicht of procedure nog sprake. En ben je weer baas over eigen lijf.

    Dan heeft deze wet er alleen maar voor gezorgd dat wij onze luiheid hebben overwonnen. En dat onschuldige ernstig zieken niet getroffen worden door onze principiële bezwaren tegen ‘een procedure’.
    .
    Zij kozen niet voor hun levensbedreigende situatie. En die goedbedoelde maar vermaledijde procedure, die lelijke maar wellicht levensreddende wet, ook daaraan hebben zij geen schuld.

    Mijn pleidooi daarom: maak actief je eigen keuze. Omzeil deze wet. Laat dat je wraak zijn. Dan doe ik dat ook.
    Dat scheelt onschuldigen.

Reageren

Yep, ook Krag.nu maakt gebruik van cookies! UITLEG

Alle websites maken gebruik van cookies, Krag.nu dus ook! Het zijn kleine bestandjes die op je computer geplaatst worden en ervoor zorgen dat de website goed werkt. Bovendien helpen ze om Krag.nu te kunnen verbeteren.

Er worden geen privégegevens verzameld!

Deze cookiemelding is verplicht omdat er op Krag.nu filmpjes te zien zijn die op YouTube staan. Daardoor ontvang je mogelijk ook cookies van die website. Wil je dit niet? Pas dan daar je instellingen aan.

Sluiten