Ik kom er al 20 jaar met enige regelmaat, zeg maar gerust ieder jaar. Ik mocht er als vrijwilliger -als tandarts- werken en rondreizen. Zo leerde ik de mensen, de cultuur en het landschap kennen. Een arm land maar rijk aan zoveel andere zaken.

Nepal is geworden tot mijn tweede vaderland en heeft mijn kijk op carrière, democratie, voeding en geneeskunde, om maar eens wat te noemen, behoorlijk overhoop gehaald. Inmiddels is het alweer jaren geleden dat ik gestopt ben met mijn tandheelkundige werkzaamheden en tegenwoordig mag ik me muzikant -o.a. van de Venlose band Colney Hatch- en producent noemen.

In die hoedanigheid leerde ik in Nepal Hari Maharjan kennen, een bijzonder getalenteerde gitarist en muzikant, met wie ik in 2013 in Kathmandu het album Sudina opnam. Kort geleden was Hari Maharjan in Nederland waar we samen werkten aan een vervolg.

nepal-deel-1-foto-1

Nepal. Een arm land maar rijk aan zoveel andere zaken…

Problemen
Nepal kent vele problemen. Het is een extreem arm land, er is veel analfabetisme, het land wordt geplaagd door corruptie, you name it. En daarbovenop kreeg het de volle laag tijdens de enorme aardbeving, 7.8 op de schaal van Richter, op zaterdag 25 april 2015.

Een half miljoen huizen werden verwoest en 8500 mensen zijn daarbij gedood. De beelden van deze ramp kwamen al snel onze huiskamers binnen en we zagen hoe vooral de hoofdstad Kathmandu getroffen werd.

Het epicentrum van deze beving lag noordwestelijk van de hoofdstad, dichtbij het Langtang National Parc, op de grens met Tibet. Deze streek heb ik vaak mogen bezoeken, ken een aantal bewoners inmiddels goed, en ondersteun er al vele jaren projecten op ontwikkelingsgebied. Dus na de eerste berichten over de beving bekroop mij de schrik. Hoe zal het daar zijn? Wat is de schade? Zijn er doden of gewonden te betreuren onder mijn kennissen daar? Allemaal vragen waar ik geen antwoord op kreeg.

Op zoek
Ik besloot daarom enkele maanden na de aardbeving naar Nepal te gaan. Om daar samen met Hari Maharjan af te reizen naar het getroffen Langtang, op zoek naar antwoorden. Aanvankelijk werd de toegang tot het gebied ons ontzegd, maar gelukkig kregen we alsnog groen licht en vertrokken we met een Jeep naar het dorp Syabru Besi, in het Rasuwa district. Een tocht van 120 km, maar de reistijd bedraagt toch al gauw zo’n 6 uur.

nepal-deel-1-foto-6

Langtang Village in 2009.

Van hieruit zou onze expeditie van start gaan, met in ons kielzog tenten, brandstof, eten en drinken. Dit alles op de rug vervoerd door een zestal dragers. Een gids, Sirdar, en een kok maakten de ploeg compleet.

De sporen van de natuurramp waren overduidelijk aanwezig. Ingestorte huizen, beschadigde wegen en paden, enorme landverschuivingen. De aardbeving had de bodem hier behoorlijk doen schudden en aarde en rotsblokken doen verplaatsen naar lagergelegen gebieden. Veelal moesten we ons een weg banen langs geknakte bomen en over stenen en rotsen. Niet geheel ongevaarlijk, want sommige passages waren zeer fragiel en nieuwe aardverschuivingen lagen op de loer.

nepal-deel-1-foto-2

De tocht vanuit Kathmandu naar Langtang en weer terug duurde veertien dagen. Een niet geheel ongevaarlijke expeditie: nieuwe aardverschuivingen lagen op de loer.

Na enkele dagen bereikten we Langtang Village. Eens een welvarend dorp met een aantal teahouses, zoals ze hier een eenvoudig pension noemen, een schooltje, een kaasfabriek en een boeddhistische gebedsruimte ofwel gompa. Ik logeerde hier in het verleden vaker om te acclimatiseren, want na dit dorp gaat het omhoog naar 4000 meter, en nog verder tot zelfs 5000 meter. Dat acclimatiseren dien je uiterst serieus te nemen; ieder jaar overlijden er in Nepal buitenlanders aan de gevolgen van hoogteziekte.

Ramp
Op de bewuste dag in 2015 was het druk in Langtang Village. Naast de eigen bevolking waren er ook veel toeristen in het dorp. De beving vond op een zaterdag plaats, overdag om half twaalf. Een geluk bij een ongeluk, want daardoor waren er geen kinderen op school of mensen aan het werk. De meesten verbleven op dat moment in de buitenlucht. Was het ’s nachts gebeurd dan was het aantal slachtoffers vele malen groter geweest.

Voor Langtang Village heeft dit echter niet veel mogen baten. Daar kwam de echte klap pas kort na de aardbeving.

nepal-deel-1-foto-3

Langtang Village na de aardbeving op 25 april 2015. Het dorp ligt bedolven onder tientallen meters puin.

Hoog in de bergen, boven het dorp, brak een wand van een gletsjermeer ten gevolge van de schok. Daardoor is de halve berg naar beneden gekomen, ijs- en rotsblokken, sneeuw en aarde. Het dorp werd in slechts enkele minuten volledig bedolven onder tientallen meters puin. De bewoners en aanwezige toeristen waren kansloos en zaten als ratten in de val.

De kracht van dit natuurgeweld is berekend op bijna zo groot als die van de atoombom op Hiroshima, tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er ontstond een windstoot, dal afwaarts, met een snelheid van ruim 150 kilometer per uur. Bomen braken af als luciferhoutjes en mensen werden gedood of raakten ernstig gewond ten gevolge van alles wat met de storm mee naar beneden waaide. Golfplaten, losgekomen van de daken en gedragen door de wind, blijken veel slachtoffers te hebben gemaakt.

nepal-deel-1-foto-4

Dit beeld plaatst de immense hoeveelheid puin die op het dorp terecht kwam in perspectief. We lopen hier op ‘de grijze massa’ die je rechts in de verte ziet op de vorige foto.

Aanschouwen
Daar stond ik dan, aan de rand van wat eens een prachtig dorp was maar is verworden tot een immens grote steen- en rotswoestenij. Zo’n 500 personen hebben hier de dood gevonden en zijn hier bijna letterlijk levend begraven. Langtang Village is compleet van de aardbodem verdwenen.

Enkele dagen later trof ik op mijn terugtocht een moeder met drie jonge kinderen. Zij was de bewuste dag niet in het dorp, maar toevallig op bezoek bij familie beneden in het dal. Het redde haar leven en dat van haar drie kinderen maar ze verloor, zo vertelde ze, 24 familieleden, waaronder haar man, twee kinderen, ouders en schoonouders.

nepal-deel-1-foto-5

Een oudere dame uit het Langtang gebied die de ramp overleefde. Ze is een van de weinige achterblijvers, praktisch de hele streek is ontvolkt.

In Nederland is ons al tientallen jaren lang natuurgeweld en oorlog bespaard gebleven, maar hier in Nepal heb ik mogen aanschouwen wat het betekent als de grond en je bestaan onder je voeten weggeslagen wordt. Letterlijk en figuurlijk.

Fotografie © Peter Keijsers

Dit wil ik delen!

AUTEUR

Peter Keijsers (1954) was dertig jaar lang tandarts met een eigen praktijk in Arcen. Nu wijdt hij zich al enkele jaren volledig aan de muziek. Dat doet hij als producent, maar ook als muzikant van onder andere de Venlose band Colney Hatch. Nepal (Azië) beschouwt hij als zijn tweede vaderland, nadat een studiereis naar dit land zijn kijk op voeding, carrière, democratie en geneeskunde volledig overhoop haalde.

Reageren